FALLING WATER HOUSE

CÔNG TRÌNH NHÀ TRÊN THÁC

FALLINGWATER HOUSE

I. Sơ lược về công trình

1. Vị trí khu đất

Fallingwater hay còn gọi là Nhà trên thác là một ngôi nhà được thiết kế bởi kiến trúc sư Frank Lloyd Wright vào năm 1935 ở vùng nông thôn phía tây nam Pennsylvania, 43 dặm (69 km) về phía đông nam Pittsburgh.

Ngôi nhà được xây dựng một phần trên thác nước trên Bear Run thuộc khu vực Mill Run thuộc thị trấn Stewart, hạt Fayette, Pennsylvania, nằm ở vùng cao nguyên Laurel của dãy núi Allegheny.

2. Ý tưởng hình thành

Khác với nguyên lý sáng tác kết cấu “bố cục tự do” của Le Corbusier bị hạn chế bởi một mạng lưới cột cố định, Wright cho phép sáng tác của mình hình thành từ những thiết kế hoàn toàn tự do với khẩu hiệu “hình khối và công năng hợp nhất”. Wright đề cao trường phái kiến trúc hữu cơ trong đó kiến trúc kết hợp hài hòa với thiên nhiên, ông chống lại chủ nghĩa hình học và chủ nghĩa sơ đồ vì ông cho rằng nó xa lạ với bản chất con người. Có thể thấy mặt bằng công trình biệt thự Kaufmann được phát triển từ “bố cục khai phóng”, không có một sự ràng buộc nào cả, các góc cạnh của tòa nhà như là “có sức sống vươn ra xung quanh”.

Điều này được thể hiện ngay từ bước đầu tiên, khi phải chọn vị trí xây nhà, Wright chọn một vị trí hiểm hóc và bất ngờ: ông quyết định xây nhà ngay trên khối đá gồ ghề trông xuống thác nước, vị trí ngồi yêu thích của người chủ đầu tư công trình mỗi khi đến thăm nơi đây. Có lẽ ngoài ông ra thì không ai khác chọn xây nhà tại vị trí đó, ý tưởng xây nhà “can thiệp vào thiên nhiên nhưng lại bao bọc lấy (thiên nhiên)” đã cho ra đời một thiết kế với tầm vóc phi thường. 

3. Chủ sở hữu

Gia đình Liliane và Edgar J. Kaufmann Sr., chủ sở hữu của cửa hàng bách hóa Kaufmann's và cũng là chủ nhân của Fallingwater house. 

II. Các vấn đề đặt ra và cách giải quyết của kiến trúc sư

Wright lên bản vẽ công trình vào năm 1934. Một năm sau, việc thi công bước đầu được thực hiện. Mất 3 năm tiếp theo để thi công và sửa chữa, tháng 10-1937 Fallingwater mới chính thức được bàn giao và ra mắt công chúng.

Cấu trúc chính của toàn bộ ngôi nhà là hệ thống bệ đỡ bancông (cantilever) bằng bêtông cốt thép. Với hệ thống này, Wright và nhóm cộng sự đã sử dụng phương pháp đảo ngược dầm hoàn toàn để tạo nền nhà của tầng trên cũng là trần nhà của tầng bên dưới.

Phần sàn nhà của tầng bên dưới được gia cố thêm bằng gấp đôi lượng thép bình thường. Số thép tăng cường này không chỉ làm tăng trọng cho sàn nhà mà còn giúp lớp bêtông vốn thường không thể lấp đầy dàn móng bêtông khiến sàn nhà yếu đi, được khít chặt nhau hơn.

Một sự cố đáng kể ở các bệ đỡ bancông này là việc sụp lún. Vì nhà thầu không tính toán đến độ võng xuống của tấm sàn khi lớp bêtông đã lưu hóa và dàn khung được tháo dỡ, nên hậu quả của việc không xây dàn khuôn có độ nghiêng hướng nhẹ lên trên là hệ thống bệ đỡ ngày càng nghiêng hẳn sang một bên.

Phương án cứu vãn khả thi được thông qua là việc bố trí để cài đặt một bức tường hỗ trợ bên dưới hệ thống dầm đỡ ở dãy nhà phía tây.

Hệ thống bệ đỡ ban công là cấu trúc chính của tòa nhà

Tường làm bằng sa thạch khai thác từ khu vực xung quanh thác

Vị trí được chọn để đặt móng cho tòa nhà cũng là một trong những thách thức thú vị dành cho Frank: dòng thác Bear Run thuộc cao nguyên Laurel ở dãy núi Allegheny. Tuy không phải là dạng địa hình phức tạp, nhưng với cấu trúc phân tầng của các lớp vách đá trên dòng thác, việc xây dựng một biệt thự nghỉ dưỡng bên trên đó quả cũng không phải là một công việc đơn giản chút nào.

Tháng 12-1935, một mỏ đá cũ đã được mở về hướng tây của thác nước để cung cấp nguồn đá nguyên liệu cần thiết cho các bức tường. Việc xây dựng được yêu cầu là làm sao khi ở trong nhà thì có thể nghe tiếng thác nước chảy, nhưng chỉ có thể nhìn thấy thác nước khi đứng trên bancông ở tầng thượng mà thôi. Loại kiến trúc hình học kỳ bí kiểu như thế đã thật sự là một câu đố hiểm hóc đặc biệt dành cho Frank.

Phòng khách với lò sưởi và mô đá phía trước được cố ý để lồi lỏm tự nhiên

Sàn nhà, tường đá, đồ gỗ tạo một cảm giác hoang sơ

Đẳng cấp thiên tài của Wright còn là sự hợp nhất của con người và thiên nhiên trong từng chi tiết nhỏ. Chiếc lò sưởi đặt giữa phòng khách được tạo thành từ những tảng đá cuội ở khu vực thác nước và trên vị trí được xây - một mô đá cuội cố ý được để lại, nhô nhẹ lên mặt sàn bằng phẳng của sàn nhà phòng khách.

Ý định ban đầu của Wright là cho mài nhẵn mô đá này, nhưng trước khi có căn nhà, nơi đây đã từng là một chỗ ngồi tắm nắng yêu thích của một thành viên trong gia đình Kaufmann, nên cuối cùng mô đất nhỏ ấy cũng đã được giữ lại đúng nguyên mẫu. Với sàn nhà bằng đá mài sáp bóng, trong khi lò sưởi lại để mộc, sự tương phản của đá khô nhô ra từ con suối như đem lại một ấn tượng của núi rừng hoang sơ và gần gũi.

Sự hợp nhất ấy còn được thể hiện qua những bức tường đá phủ rêu xanh, không hề có sự hiện diện của khung sắt, cửa kính lại được bít trực tiếp vào tường đá. Có cả những bậc thang dẫn thẳng lối xuống thác nước. Phòng ngủ đều nhỏ, một số thậm chí còn có trần nhà thấp, như muốn khuyến khích mọi người hãy lao ra khoảng không bao la, trong lành, tươi mát bên ngoài.

Phòng ăn

Vườn hoa trong nhà

Toàn bộ vật dụng trang trí nội thất trong nhà đều là những sản phẩm cao cấp, nên dù đã trải qua hơn 7 thập niên nhưng tất cả dường như vẫn còn rất mới. Không chỉ thế, màu sắc và cách bài trí của Wright như “đi tắt đón đầu” với trào lưu hiện đại, nên nếu không được biết trước thì khó lòng phân biệt chính xác thời điểm xây dựng ngôi nhà.

Phía trên gian nhà chính, ở mé sườn đồi, cạnh gara và nhà khách còn có một hồ bơi sâu 1,8m thường xuyên được dẫn nước từ dòng thác thiên nhiên chảy vào và chảy tràn ra con sông bên dưới.

Phối cảnh đồ họa

Tadao Ando, một kiến trúc sư nổi tiếng người Nhật, khi đến tham quan Fallingwater đã nhận định: “Wright đã nắm bắt được đặc thù tinh túy nhất của kiến trúc Nhật Bản, đó chính là cách xử lý không gian. Ở Fallingwater, tôi đã thật sự bị lôi cuốn trước sự nhạy cảm không gian hết sức tinh tế đó”.

Fallingwater xứng đáng là một kiệt tác tuyệt vời nhất của Wright bởi tính năng động và sự hòa hợp của nó với môi trường thiên nhiên hùng vĩ xung quanh. Niềm đam mê phong cách kiến trúc Nhật Bản ảnh hưởng mạnh mẽ đến thiết kế của Fallingwater, đặc biệt là tầm quan trọng của sự kết hợp hòa quyện không gian giữa nội và ngoại thất cũng như sự nhấn mạnh táo bạo trong mối tương quan mật thiết giữa con người - kiến trúc - thiên nhiên.

III. Nhận xét về công trình

Đây là một công trình khá độc lạ vì nó được đặt ở một vị trí đắt địa - vị trí mà không ai nghĩ rằng có thể xây một công trình ở đó, điều này đã khiến cho công trình Fallingwater càng trở nên đặt biệt và đã trở thành một công trình thế kỉ.

Điểm hay của công trình này là kiến trúc sư tài tình đã đưa thiên nhiên bên ngoài công trình, hòa hợp thành một thể với công trình. 

Công trình sử dụng các vật liệu khá hoang sơ nhưng chính điều này đã làm cho không gian bên trong càng hướng ra thiên nhiên bên ngoài, tạo cảm giác thoải mái, lại mang được màu sắc riêng vốn có của thiên nhiên.

IV. Quá trình thực hiện đồ án cơ sở của tôi

Trong khoảng thời gian học tập và thực hiện đồ án cơ sở 3 của tôi, tôi đã có khá là nhiều cảm nhận riêng về các bài tập mà tôi thực hiện. Các bài tập của đồ án khá là mới mẻ đối với tôi, điều này dẫn đến khiến tôi khá thích thú trong quá trình học tập. Bạn bè và giảng viên cùng nhau cố gắng giúp đỡ nhau " chèo " qua bộ môn này. Sau khi học 2 đồ án trước và sang đồ án 3 này, tôi khá là sốc vì khối lượng công việc của nó quá nhiều, điều này khiến tôi choáng váng và mệt mỏi vì những đêm cày đêm chạy deadline có khi thức trắng đêm, nhưng tôi đã không từ bỏ và đã cố gắng hết sức mình để vượt qua, giảng viên cũng rất nhiệt tình và tâm huyết với chúng tôi, điều này càng khiến tôi có thêm động lực trau chuốt cho bài của mình hơn và tôi đã hoàng thành và kết thúc môn học với một kết quả còn hơn cả tôi mong đợi.

đây là bài của tôi💜

Và tôi cũng như là em xin gửi lời cảm ơn trân thành đến với cô Nguyễn Khoa Thanh Vân đã cùng đồng hành và giúp đỡ em rất nhiều trong thời gian vừa qua💓